Focus

Wetenschapsprogramma met Elisabeth van Nimwegen en Diederik Jekel.
Focus Gebroken door de nacht

Gebroken door de nacht

Eén op de zes werknemers in Nederland doet nachtwerk. Ze werken in ziekenhuizen, in havens, als beveiliger en de laatste jaren ook steeds vaker voor internetwinkels. Want 'vandaag besteld, morgen in huis' lukt alleen door nach ... 

Focus De tijdbom onder ons koraal

De tijdbom onder ons koraal

Het koraal bij de ABC-eilanden sterft, maar niet door klimaatverandering. Waardoor dan wel? Het azuurblauwe water rond Curaçao blijkt niet zo fris te zijn. Onderzoeksschip de Pelagia gaat op expeditie rond de Caribische eiland ... 

Focus Muis redt levens

Muis redt levens

Het gebruik van proefdieren voor medische experimenten staat steeds vaker ter discussie en het draagvlak in de samenleving voor dierproeven wordt steeds kleiner. Alternatieven worden onderzocht onder het motto 'vervangen, vermi ... 

Focus Iedereen kan de tering krijgen

Iedereen kan de tering krijgen

Door ons massale reisgedrag naar verre landen steekt tuberculose, de tering, weer regelmatig de kop op in Nederland. De tbc-bacterie is steeds vaker bestand tegen antibiotica, resistent dus. Diederik Jekel ontmoet op de geslote ... 

Focus Begrafenis voor de wetenschap

Begrafenis voor de wetenschap

Diederik Jekel begraaft met de Nederlandse archeoloog Hayley Mickleburgh een gemummificeerd lichaam. Deze 'mummie' zat maandenlang in de Texaanse hitte, vastgebonden aan een paaltje. Hayley Mickleburgh, die meer gedoneerde lich ... 

Focus Gokken: de verborgen verslaving

Gokken: de verborgen verslaving

Wat gaat er mis in het gokverslaafde brein? Ex-verslaafde Feite Hofman bracht een groot deel van zijn tijd door achter de fruitautomaat. Volgens de Amerikaanse onderzoekster Natasha Dow Schüll is vooral de fruitautomaat ontwor ... 

Focus Onkruid als reddende engel

Onkruid als reddende engel

Waterschappen in Nederland beschouwen het waterplantje azolla als een lastig onkruid, terwijl wetenschappers in het plantje een krachtpatser zien, waar je onder andere duurzaam veevoer van kunt maken. Diederik Jekel en Elisabet ... 

Focus Stralend afval

Stralend afval

Waar moet ons radioactieve afval naartoe? Nu wordt in Nederland al het radioactieve afval voor minstens honderd jaar bovengronds opgeslagen in Zeeland, bij de COVRA, de Centrale Organisatie Voor Radioactief Afval. Er wordt al h ... 

Focus Als je stinkt en niets meer ruikt

Als je stinkt en niets meer ruikt

Een aanzienlijke groep Nederlanders lijdt aan verlies van reukzin: anosmie. Een kleinere groep aan trimethylaminurie, ook wel bekend als het visgeursyndroom. Een belangrijke overeenkomst: beide patiëntengroepen ondervinden vaa ... 

Focus Wie stopt de vechtrobot?

Wie stopt de vechtrobot?

Robotraketten die zelfstandig vijanden opsporen en zich erop storten, semiautonome vliegende handgranaten, op afstand bestuurbare minitankjes met munitie en computergestuurde richtsystemen; ook op het slagveld is de robot in op ... 

Focus Wie stopt de vechtrobot?

Wie stopt de vechtrobot?

Robotraketten die zelfstandig vijanden opsporen en zich erop storten, semiautonome vliegende handgranaten, op afstand bestuurbare minitankjes met munitie en computergestuurde richtsystemen; ook op het slagveld is de robot in op ... 

Focus Door de bliksem getroffen

Door de bliksem getroffen

Voor de een is bliksem prachtig, voor de ander verschrikkelijk. Kunnen we ons wapenen tegen dit indrukwekkende, ontzagwekkende - en steeds vaker voorkomende - natuurfenomeen? Wat weten we al en vooral: wat weten we nog niet? We ... 

Focus De aard van het beestje

De aard van het beestje

Waarom hebben wij geen herderskatten, maar wel herdershonden? Al 15.000 jaar, langer dan koeien, schapen, kippen, paarden en katten, is de hond het lievelingshuisdier van de mens. Waarom en hoe is hij dat geworden? Door de eeuw ... 

Focus Orkaan in je hoofd

Orkaan in je hoofd

Migraine, omschreven door patiënten als 'een ritmisch pokende ijspriem, de afschuwelijkste toestand, een orkaan in je hoofd', komt bij vrouwen drie keer zo vaak voor als bij mannen. Hoe kan dat? Vrouwelijke hormonen lijken van ... 

Focus Kabaal in Zee

Kabaal in Zee

In de Noordzee is het een enorme herrie. Explosies, seismische proeven, schepen en de bouw van windmolenparken veroorzaken een kakofonie van geluid onder water. En al dat geluid heeft invloed op de dieren die er leven. Jaarlijk ... 

Focus De thorium-theorie

De thorium-theorie

Één schep zand: genoeg om duizenden huishoudens van energie te voorzien. Te mooi om waar te zijn, of toch niet? Voor de opwekking van duurzame elektriciteit is alle hoop nu gevestigd op zonne- en windenergie. Die voldoen niet ... 

Focus Opgejaagd

Opgejaagd

In Nederland lopen bijna drieduizend bij de politie bekende criminelen rond die nog een lange gevangenisstraf moeten uitzitten. Hoe moeilijk is het eigenlijk om onzichtbaar te blijven als de politie echt z'n best doet? In een r ... 

Focus Onverklaarbaar oververmoeid

Onverklaarbaar oververmoeid

Duizenden mensen in Nederland zijn chronisch uitgeput, zonder duidelijke medische oorzaak. Hun ziekte wordt chronisch vermoeidheidssyndroom of ME genoemd. Psychologen beweren dat ze patiënten kunnen genezen, maar hun behandeli ... 

Focus Metaalhonger

Metaalhonger

We willen schonere energie en slimmere elektronica. Maar voor de productie van duurzame windmolens, zonnepanelen, elektrische auto's, computers en smartphones hebben we een grote hoeveelheid zeldzame metalen nodig. Het probleem ... 

Focus Koraalkillers

Koraalkillers

Het koraal bij de ABC-eilanden sterft. Is de grootste boosdoener klimaatverandering? Welke rol speelt de visserij, slechte afvalwaterzuivering en de landbouw? Zou het kunnen zijn dat de grote hoeveelheid toeristen het koraal do ... 

Focus Aandacht!

Aandacht!

De meeste mensen denken dat het prima kan: bellen of appen in het verkeer. 'Levensgevaarlijk', zegt psycholoog Stefan van der Stigchel, die onderzoek doet naar aandacht. 'We overschatten onze aandacht enorm.' Wetenschappers ont ... 

Focus Fietsers in gevaar

Fietsers in gevaar

Iedereen kan fietsen, maar het aantal ongelukken neemt toch toe. Na honderd jaar fietsen in Nederland wordt de fiets door de wetenschap ontdekt. En er blijkt nog veel te vertellen. Elisabeth en Diederik onderzoeken de natuurkun ... 

Focus Orkaan in je hoofd

Orkaan in je hoofd

Migraine, omschreven door patiënten als 'een ritmisch pokende ijspriem, de afschuwelijkste toestand, een orkaan in je hoofd', komt bij vrouwen drie keer zo vaak voor als bij mannen. Hoe kan dat? Vrouwelijke hormonen lijken van ... 

Focus Kabaal in Zee

Kabaal in Zee

In de Noordzee is het een enorme herrie. Explosies, seismische proeven, schepen en de bouw van windmolenparken veroorzaken een kakofonie van geluid onder water. En al dat geluid heeft invloed op de dieren die er leven. Jaarlijk ... 

Focus De aard van het beestje

De aard van het beestje

Waarom hebben wij geen herderskatten, maar wel herdershonden? Al 15.000 jaar, langer dan koeien, schapen, kippen, paarden en katten, is de hond het lievelingshuisdier van de mens. Waarom en hoe is hij dat geworden? Door de eeuw ... 

Focus Exotische woekeraars

Exotische woekeraars

De tijgermug rukt op, de muskusrat bedreigt de dijken en de 'hooikoortsplant' Ambrosia verlengt het hooikoortsseizoen in Nederland met twee maanden. Deze soorten zijn door menselijk toedoen vanuit het buitenland in Nederland te ... 

Focus Opgejaagd

Opgejaagd

In Nederland lopen bijna drieduizend bij de politie bekende criminelen rond die nog een lange gevangenisstraf moeten uitzitten. Hoe moeilijk is het eigenlijk om onzichtbaar te blijven als de politie echt z'n best doet? In een r ... 

Focus Koraalkillers

Koraalkillers

Het koraal bij de ABC-eilanden sterft. Is de grootste boosdoener klimaatverandering? Welke rol speelt de visserij, slechte afvalwaterzuivering en de landbouw? Zou het kunnen zijn dat de grote hoeveelheid toeristen het koraal do ... 

Focus Lichaam zonder naam

Lichaam zonder naam

Jaarlijks worden er tientallen tot honderd lichamen van migranten gevonden in het Texaanse Brooks County, vlakbij de Mexicaanse grens. Veel migranten uit Midden-Amerika proberen met mensensmokkelaars Amerika te bereiken, maar w ... 

Focus De thorium theorie

De thorium theorie

Een schep zand: genoeg om duizenden huishoudens van energie te voorzien? Te mooi om waar te zijn, of toch niet? Voor de opwekking van duurzame elektriciteit is alle hoop nu gevestigd op zonne- en windenergie. Die voldoen niet a ... 

Focus Strijd tegen het ruimteschroot

Strijd tegen het ruimteschroot

Dankzij zestig jaar satelliettechnologie hebben we onbegrensde communicatiemogelijkheden en technieken om onze planeet te bestuderen. Veel van die technologie doet het niet meer en zweeft als ruimteschroot eindeloze rondjes ron ... 

Focus Stephen Hawking

Stephen Hawking

Terugblik op een van de laatste grote publieke optredens van het natuurkundig genie Stephen Hawking, overleden op 14 maart 2018. In mei 2014 stond presentator Diederik Jekel oog in oog met Hawking en mocht hem aan de tand voele ... 

Focus Het algoritme spreekt

Het algoritme spreekt

Algoritmes veroveren in rap tempo de wereld. Ze maken tegenwoordig zelfs schilderijen en muziekcomposities. En ze nemen steeds vaker belangrijke beslissingen voor ons, bijvoorbeeld bij het afsluiten van leningen, bij sollicitat ... 

Focus Koraalkillers

Koraalkillers

Het koraal bij de ABC- eilanden sterft. Is de grootste boosdoener klimaatverandering? Welke rol speelt de visserij, slechte afvalwaterzuivering en de landbouw? Zou het kunnen zijn dat de grote hoeveelheid toeristen het koraal d ... 

Focus Onverklaarbaar oververmoeid

Onverklaarbaar oververmoeid

Duizenden mensen in Nederland zijn chronisch uitgeput, zonder duidelijke medische oorzaak. Hun ziekte wordt chronisch vermoeidheidssyndroom of ME genoemd. Psychologen beweren dat ze patiënten kunnen genezen, maar hun behandeli ... 

Focus Metaalhonger

Metaalhonger

We willen schonere energie en slimmere elektronica. Maar voor de productie van duurzame windmolens, zonnepanelen, elektrische auto's, computers en smartphones hebben we een grote hoeveelheid zeldzame metalen nodig. Het probleem ... 

Focus Aandacht!

Aandacht!

De meeste mensen denken dat het prima kan: bellen of appen in het verkeer. 'Levensgevaarlijk', zegt psycholoog Stefan van der Stigchel, die onderzoek doet naar aandacht. 'We overschatten onze aandacht enorm.' Wetenschappers ont ...